CKV staat voor Culturele en Kunstzinnige Vorming. Het is een vak op de middelbare school waarin leerlingen kennismaken met kunst, cultuur en creativiteit. Denk aan muziek, theater, dans, beeldende kunst, film, fotografie, spoken word, design, erfgoed en andere vormen van cultuur.
Maar CKV is meer dan “iets creatiefs doen”. Het vak helpt leerlingen kijken, luisteren, ervaren, maken en reflecteren. Ze ontdekken wat kunst met hen doet, hoe cultuur om hen heen leeft en hoe ze hier zelf een mening over kunnen vormen.
Bij havo en vwo wordt CKV afgesloten met een examen. Voor vmbo is CKV gericht op brede culturele en kunstzinnige vorming, waarbij leerlingen culturele activiteiten meemaken, eigen werk produceren en presenteren, en reflecteren in een kunstdossier.
Dus kort samengevat is CKV er voor de kunstzinnige ontwikkeling, kennis maken met de vormen van kunst en hoe kunst een deel is van onze maatschappij.
Inhoudsopgave
- Wat betekent CKV?
- Waarom krijgen leerlingen CKV?
- Wat doe je bij CKV?
- CKV op vmbo, havo en vwo
- Voorbeelden van CKV-activiteiten
- Waarom CKV goed werkt met workshops
- Hoe kies je een goede CKV-activiteit?
- Veelgestelde vragen over CKV
Wat betekent CKV?
Zoals je net hebt gelezen staat CKV voor Culturele en Kunstzinnige Vorming.
Dat klinkt misschien groot, maar eigenlijk gaat het over iets heel menselijks: ontdekken hoe kunst en cultuur onderdeel zijn van je leven.
Leerlingen leren niet alleen over kunst. Ze ervaren het ook. Ze bezoeken bijvoorbeeld een voorstelling, maken zelf muziek, onderzoeken een kunstvorm of werken aan een creatieve opdracht. Daarna denken ze na over wat ze hebben gezien of gemaakt.
Waarom krijgen leerlingen CKV?
CKV helpt leerlingen om breder naar de wereld te kijken en een eigen mening te vormen.
Niet iedere leerling loopt uit zichzelf een theater binnen. Niet iedere leerling bezoekt een museum, schrijft een raptekst, kijkt bewust naar dans of denkt na over de boodschap achter een film. CKV zorgt er juist voor dat leerlingen iets kritischer hier naar gaan kijken.
Het vak helpt leerlingen onder andere met:
- creatief denken;
- samenwerken;
- reflecteren;
- presenteren;
- kunst en cultuur leren begrijpen;
- een eigen mening vormen;
- nieuwe talenten ontdekken.
En misschien wel het belangrijkste: CKV laat zien dat kunst niet alleen iets is voor “kunstenaars”. Kunst en cultuur zijn overal. In muziek, mode, social media, architectuur, games, films, en zelfs in bijvoorbeeld straattaal.
Wat doe je bij CKV?
Bij CKV kunnen leerlingen verschillende dingen doen. De precieze invulling verschilt per school, maar vaak komen deze onderdelen terug:
Culturele activiteiten meemaken
Leerlingen bezoeken of ervaren kunst en cultuur. Denk aan een voorstelling, expositie, concert, film, dansoptreden, spoken word-avond of workshop.
Zelf creatief aan de slag gaan
CKV wordt sterker wanneer leerlingen niet alleen kijken, maar ook maken. Bijvoorbeeld door een rap te schrijven, een fotoverhaal te maken, een scène te spelen, graffiti te ontwerpen of een korte film te bedenken.
Onderzoeken en verdiepen
Leerlingen leren vragen stellen. Waarom maakt iemand dit kunstwerk? Welke boodschap zit erin? Wat doet vorm, kleur, geluid, beweging of tekst met de kijker?
Reflecteren
Reflectie is een belangrijk onderdeel van CKV. Wat vond je ervan? Wat heb je ontdekt? Wat verraste je? Wat zegt dit over jou, je omgeving of de maatschappij?
Bij havo en vwo hoort reflecteren ook bij het vastleggen van eigen ervaringen, interesses en opvattingen over kunst.
CKV op vmbo, havo en vwo
CKV ziet er niet op elke school hetzelfde uit. Toch draait de kern overal om kennismaken met kunst en cultuur.
CKV op het vmbo
Op het vmbo is Kunstvakken inclusief CKV een verplicht vak in de bovenbouw. Leerlingen nemen actief deel aan culturele en kunstzinnige activiteiten en maken daarbij ook eigen werk. Volgens LKCA reflecteren leerlingen op deze activiteiten in een vormvrij kunstdossier.
SLO benoemt voor vmbo onder andere culturele activiteiten, eigen werk produceren en presenteren, en reflectie in een kunstdossier. Het vak kent geen centraal examen; de onderdelen worden getoetst in het schoolexamen.
CKV op havo en vwo
Op havo en vwo bestaat het eindexamen CKV alleen uit een schoolexamen. Het examenprogramma is opgebouwd uit vier domeinen: Verkennen, Verbreden, Verdiepen en Verbinden.
Bij havo bekijken leerlingen uitingen in ten minste drie kunstdisciplines; bij vwo gaat het om ten minste vier kunstdisciplines.
Dat betekent dat CKV niet blijft hangen bij één kunstvorm. Juist de combinatie maakt het vak interessant.
Voorbeelden van CKV-activiteiten
Een CKV-activiteit kan rustig, actief, onderzoekend, muzikaal, theatraal of juist heel praktisch zijn. Het belangrijkste is dat leerlingen kunst en cultuur echt ervaren.
Voorbeelden van CKV-activiteiten zijn:
- een rapworkshop over identiteit of maatschappelijke thema’s;
- het schrijven van een eigen nummer met de klas;
- een spoken word-workshop waarin leerlingen hun eigen tekst schrijven;
- een theaterworkshop rond emoties, groepsdruk of burgerschap;
- een fotografie-opdracht over perspectief en beeldtaal;
- een graffitiworkshop over straatkunst en expressie;
- een dansworkshop waarin leerlingen beweging gebruiken om een verhaal te vertellen;
- een DJ- of muziekworkshop over ritme, stijl en cultuur;
- een bezoek aan een voorstelling, museum of cultureel evenement.
Vanuit Workshoppers geven wij regelmatig allemaal verschillende workshops die aansluiten bij CKV. Wij hebben een breed creatief aanbod met onder andere rap, DJ, theater, dans, graffiti, fotografie, spoken word, muziek en game ontwerpen. Wij zien vaak dat kunst in combinatie met een leuke opdracht zorgt voor verbinding en groei in de verbeelding.
Waarom CKV goed werkt met workshops
CKV komt pas echt tot leven als leerlingen zelf iets mogen doen.
Een workshop maakt kunst minder abstract, het maakt het een stuk makkelijker en praktischer. Leerlingen hoeven niet alleen te luisteren naar uitleg, maar stappen zelf in het creatieve proces. Ze proberen iets uit. Ze maken fouten, ze lachen, ze overwinnen ongemak, en ze ontdekken dat ze meer kunnen dan ze dachten.
Dat past goed bij CKV, omdat het vak draait om ervaren, onderzoeken, maken en reflecteren.
Een workshop is ook praktisch voor scholen. Workshoppers stemt workshops af op leeftijd, groepsgrootte, niveau, doel en sfeer. Ook kunnen workshops aansluiten op thema’s zoals cultuur, muziek, burgerschap, talentontwikkeling, samenwerken, zelfvertrouwen en creativiteit.
Hoe kies je een goede CKV-activiteit?
Een goede CKV-activiteit past bij de leerlingen én bij het doel van de school.
Stel jezelf vooraf deze vragen:
Wat wil je dat leerlingen ervaren?
Wil je dat ze kennismaken met een kunstvorm, samenwerken, zichzelf uitspreken of juist anders leren kijken?
Past de activiteit bij de leeftijd?
Een brugklas heeft iets anders nodig dan bovenbouw havo of vwo.
Is er ruimte voor reflectie?
CKV is niet alleen doen. Plan ook tijd in om na te bespreken wat leerlingen hebben ontdekt.
Is de activiteit laagdrempelig genoeg?
Niet iedere leerling durft meteen te dansen, rappen of presenteren. Een veilige sfeer is daarom belangrijk.
Sluit de workshop aan op het thema van school?
Denk aan projectdagen, cultuurdagen, burgerschap, identiteit, mediawijsheid of talentontwikkeling.
CKV hoeft niet saai te zijn
Soms klinkt CKV voor leerlingen als “weer een verplicht vak”. Maar dat hoeft helemaal niet.
Juist CKV kan een vak zijn waarin leerlingen iets van zichzelf laten zien. Een leerling die stil is in de klas, schrijft misschien een sterke spoken word-tekst. Een leerling die moeite heeft met theorie, bloeit misschien op tijdens een graffitiworkshop. Een groep die elkaar nauwelijks kent, leert samenwerken tijdens theater, dans of muziek.
CKV geeft ruimte aan andere talenten.
En dat maakt het waardevol.
Niet elke leerling hoeft kunstenaar te worden. Maar elke leerling mag ontdekken hoe het is om te maken, te kijken, te voelen, teproberen en betekenis te geven.
Meer doen met CKV?
Ook op zoek naar een leuke workshop voor je school, BSO of bedrijf? Neem een kijkje bij ons aanbod en kijk wat wij voor jou kunnen betekenen. We denken graag met je mee over een CKV-activiteit die past bij jullie groep, thema en planning. Of vraag gelijk een offerte aan voor een of meerdere workshops.